Kantabria właśnie stała się paleontologicznym pępkiem świata. Wszystko przez kawałek zastygłej żywicy, który wywrócił do góry nogami to, co wiedzieliśmy o okresie kredy. Międzynarodowa ekipa badaczy namierzyła w hiszpańskim El Soplao zupełnie nowy gatunek kopalnej osy, uwięziony w bursztynie od 105 milionów lat.
No i masz, znalezisko opisane w prestiżowym „Palaeoentomology” to nie jest zwykły kamyk, ale brakujący element ewolucyjnej układanki. Owad zyskał dumną nazwę Cretevania orgonomecorum. Ma cechy anatomiczne, których na próżno szukać u jakiegokolwiek innego znanego gatunku. Serio, to znalezisko kompletnie redefiniuje klasyfikację całego rodzaju tych stworzeń.
Płynne złoto z El Soplao potrafi zdziałać cuda, o jakich zwykłe skamieliny mogą tylko pomarzyć
Jaskinia El Soplao od lat słynie z bursztynu o niespotykanej wręcz jakości. Podczas gdy większość skamielin to tylko twarde resztki kości czy pancerzy, bursztyn działa jak najlepsza na świecie kapsuła czasu. [Pomyśleć, że ta mała osa latała nad głowami stworzeń, o których my tylko czytamy w podręcznikach!]. On dosłownie „mrozi” w czasie tkanki miękkie, pigmenty, a nawet mikroskopijne detale żyłek na skrzydłach.
Do zbadania tego konkretnego okazu użyto kosmicznych technologii. Mikroskopia konfokalna i analizy 3D pozwoliły uzyskać obrazy z dokładnością co do milimetra. Dzięki temu naukowcy mogli policzyć segmenty na czułkach, obejrzeć kształt tułowia i specyficzny układ nóg.
Zamiast bawić się w naukowe hipotezy, spójrzmy na fakty: to nie magia, tylko genialna konserwacja. Choć ta osa należy do rodzaju Cretevania, który spotyka się w Chinach czy Myanmarze, hiszpańska wersja jest znacznie większa. Ma też zestaw cech, który po prostu nie pasuje do niczego, co widzieliśmy wcześniej. To zmusiło ekspertów do narysowania drzewa ewolucyjnego na nowo.
W cały projekt zaangażowały się potężne instytucje:
- Instytut Geologiczno-Górniczy Hiszpanii (IGME-CSIC)
- Uniwersytet w Barcelonie i Walencji
- Chińska Akademia Nauk
- Muzeum Historii Naturalnej w Oksfordzie
Mała osa to w rzeczywistości potężny wehikuł czasu, który rzuca wyzwanie całej europejskiej nauce
Środkowa kreda, czyli czasy, gdy żyła nasza bohaterka, to okres, w którym spora część Europy znajdowała się pod tropikalnymi morzami. Półwysep Iberyjski był wtedy archipelagiem wysp. Koegzystowały tam prymitywne gady, pierwsze rośliny kwiatowe i masa owadów.
Swoją drogą, osy evanid są dla nauki bezcenne. Mają tak szeroki zasięg występowania i tak wyraźne różnice w budowie, że służą jako skamieniałości przewodnie. Co to oznacza? Po prostu ich obecność pozwala niemal natychmiast określić wiek osadów, w których zostały znalezione.
Górnicy szukali kruszcu, a dokopali się do biologicznego Archiwum X ukrytego pod ziemią
El Soplao to miejsce odkryte przez przypadek podczas prac górniczych na początku XX wieku. Nazwa jaskini wzięła się od terminu używanego przez górników, oznaczającego powiew powietrza przy połączeniu dwóch galerii. To miejsce to prawdziwa kopalnia wiedzy.
Do tej pory udokumentowano tam ponad 1500 inkluzji fosylnych. To nie tylko owady, ale też grzyby, rośliny, a nawet fragmenty kręgowców. Eksperci opisali tam oficjalnie już ponad 30 nowych gatunków. Środowisko, w którym powstawał ten bursztyn, było specyficzne: strefa przybrzeżna, gdzie mieszały się wpływy lądu i morza. Tropikalne temperatury i duża wilgotność sprawiły, że żywica płynęła strumieniami.
Wartość Cretevania orgonomecorum wykracza daleko poza opis jednego owada. Bursztyn z El Soplao zachowuje całe sceny z życia: interakcje między insektami, pyłek przyklejony do nóżek czy ślady grzybów na liściach. To kompletny obraz świata, który dawno przestał istnieć.
Widzieliście kiedyś na żywo inkluzję w bursztynie, czy kojarzycie to tylko z filmów typu Jurassic Park?
